FANDOM


Şablon:Sil Çubuk ve civarı Anadolu'nun Türkler tarafından fethi sırasında ilk ele geçen yerlerdendir. Bu bölgeyi, Selçuklu Devleti komutanlarından Çubuk Bey ele geçirmiştir. Çubuk adının buradan gelmiş olabileceği konusunda görüşler bulunmaktadır. Çubuğun ilk adının Çubukabad (Çubuk'un abat ettiği yer) olması da bu görüşü desteklemektedir. Abad: mamur, şen ve bayındır anlamına gelir. Çubuk, Türklerin fethinden sonra yoğun bir şekilde Oğuz Boylarının iskanına sahne olmuştur. 1073 yılından itibaren Ankara ve civarına başlayan Müslüman Oğuz Türkmen akınları sayesinde kısa sürede iskan faaliyetleri başlamış ve köyler kurulmuştur. Ankara şehir merkezinden önce civar köylere yerleşerek zaviyeler kuran “gazi”, “şeyh, “baba”, “ahi” ve “dede” ünvanlı lider şahsiyetler Türkmen boylarını yerleşik düzene geçirerek, “viran”, “ören” ve “ıssız” yerleri yeniden şenlendirir. Anadolu Selçukluları döneminde bu bölgenin idari merkezi, “ulu bir subaşılık” olan Balıkhisar köyüdür.Horasandan gelen erenler, Ankara ve çevresinin Türkleşmesinde öncü olmuşlardır. Şah Kalender Veli, Siyami Sultan, Seyyid Mehemmed Abdal, Seyyid Cabbar Baba, Seyyid Cibali Sultan, Seyyid Hacı Murad-ı Veli, Gül Dede derviş olup horasandan gelen alperenlerdendir. Bölgeye gelen Türkler askerlerinin yanında ailelerini, gelenek, göreneklerini, inançlarını ve yol boyunca kazandıkları maddi, manevi kültür değerlerini de yanında getirmişlerdir.

Tarihi seyir içerisinde, günümüz ilçe sınırları dahilinde Hititler, Frigler, Romalılar, Bizanslılar, Selçuklu Devleti, Anadolu Selçukluları, Danişmentliler, İlhanlılar, Eratna Beyliği, Germiyanoğulları, İsfendiyaroğulları, Ahiler ve Osmanlı Devleti hakimiyetleri görülür. Tarihi Kral Yolunun bir kolu da ilçe sınırları içerisinden geçmektedir. Çubuk 1354 yılında Osmanlı Devleti padişahı Orhan Gazinin oğlu Süleyman Paşa tarafından Ahilerden alınarak Osmanlı Devleti topraklarına katılır.

1402 yılında Çubuk Ovasında Osmanlı Devleti padişahı Yıldırım Bayezid ile Timur İmparatorluğu sultanı Timur Han arasında Ankara Savaşı olur. Her iki ordu da Müslüman ve Türktür. Osmanlı ordusu 60-80.000 kişi Timur imparatorluğu ordusu ise 140-160.000 kişi arasındadır. Timurun ordusunda filler vardı. Yıldırım Beyazıdın askerleri arasında olan Anadolu Beylikleri askerleri ile Karatatarların Osmanlılara ihanet etmesi sonucu savaşı Timur kazanır.

Çubuk ilçesine bağlı olan Kışlacık, eski adı ahurlar olan Yeşilkent, Yaylak, Okçular ve Çatköy köyleri de 1402 Ankara Savaşı sırasında Yıldırım Bayezid tarafından kullanılan yerler olup, kullanılış şekline göre adlandırılmıştır: Kışlacık; Karargah olarak, Yaylak; Hayvan otlakları, Ahurlar; Ahırların bulunduğu yer, Okçular ve Çatköy köyleri de vadiden gelecek olan düşmana karşı Osmanlı ordusu okçularının yerleştirildiği yerlerdir.Köy adlarının büyük bir kısmı 24 Oğuz Boyu'nun adlarından biri veya varyasyonlarıdır: Kızık, Çavundur, Büğdüz vb. gibi. İlçeyi oluşturan köylerin büyük bir kısmı Timur ile Osmanlı Devleti arasında yapılan Ankara Savaşı'nda yenilen veya yenen ordulardan geri kalanlar tarafından kurulmuştur.

9. Yüzyıldan kalan Osmanlı tahrir defterlerindeki köy adları Alayundlu, Çavundurlu, Eymür, İğdir, Kınık, Peçenek ve Yazır boylarından bazı grupların bu bölgede yerleştiğini ortaya koymaktadır. Ayrıca Karakeçili ve Akçakoyunlu aşiretleri de Çubuk'a yerleşmişlerdir. Türk aşiretlerinin birçoğu Çubuk'a geldikten sonra zamanla yerleşik hayata geçmişlerdir. 19. Yüzyılda aşiretlerin hemen hemen tamamı konar göçerliği bırakmış ve köylerde oturarak, zirai üretim ve hayvancılıkla uğraşmaya başlamıştır. Bölgede, bu dönemde sadece iki aşiret yerleşik yaşama geçmemiştir. Bunlar Murad Fakihlü ve Işık Gazilü cemaatleridir. Aşiretler yerleşik yaşama geçmelerine rağmen yayla hayatını sürdürmeye devam etmişlerdir. Bölge halkı 1980 yılına kadar Aydos dağlarındaki yaylalara çıkarlardı.

Çubuk ve çevresinde ilk yerleşen Türk boyları genellikle harabe ve yüksek yerleri seçerek yeni iskan merkezleri kurmuşlardır. Bu nedenle bölgede Roma ve Bizans dönemi izlerine rastlanır. Çubukta Balıkhisar köyündeki kalıntılar, Camili ve Çatköy’deki kale ve kalıntıları, Güldarpı köyünde yapılan kazılarda bulunan mermer aslan heykeli ve Yakup Derviş köyündeki mezar kalıntıları Roma ve Bizans dönemine ait kalıntılardır. Ayrıca Siyemi Sultan Türbesi, Kutuören Köyü Camii, Melikşah Köyü Taş Hamamı, Mahmutoğlan Köyü Cami ve Çubuk Karşıyaka Cami tarihi eserlerdendir.

İlçede bulunan Sele Köyünde türbesi olan Şah Kalender Veli Türbesi, bir derviş olup,Horasandan gelen yörüklerdendir. İlçenin Cumhuriyet Mahallesinde (Çubuk Lisesi yanında) daha önce bulunan ve şimdi yerinde iskan edilen binaların bulunduğu Gül Dede türbesi (Zaviye) de döneme ait izler arasında yer alır. İlçede tarihi eser niteliği taşıyan, ilçemizin muhtelif mahallelerinde 6 adet eski ev mevcuttur.

Osmanlı dönemine ait ilk belge ise Fatih Sultan Mehmed Han zamanında yazılan 1463 tarihli “Ankara Sancağı Tahrir Defteri”dir. Bu tahrir defterinde günümüzde ilçe merkezinin bulunduğu yerde “Çubukbazarı” köyü vardır. Günümüzdeki Çubuk kazasının idari ve mülki sınırları içerisinde bulunan bölge, 1463 yılı kayıtlarında iki ayrı idari birimden meydana gelir. “Taallükatt-ı Çubuk” ve “Taallükat-ı Binari İli”. Çubukbazarı köyü’de Binari ili içinde yer alır. Bu tarihte nüfusu kalabalık olan köyler Balıkhisar (Akyurt), Cücük, Kafirsarayı (Keçiören-Saray Beldesi), Ulu Sirkeli (Sirkeli Beldesi), Dodurga (Orta-Çankırı), Başsemer (Kızılcahamam), Kargasemer (Çankırı-Orta) ve Taşpınar’dır. “Binari ili” ve “İskender Bey Memleketi” olarakda anılan bu bölge “Ulu Bey”in ilk hakimiyet kurduğu sahadır. 1463 yılında, Çubuk ve Binari ili’nde 118 köy ve mezrea olup, bu yerleşmelerde toplam 2.813 hane mevcuttur (Takriben 14.000 kişi).

1522 yılında Çubuk Kazası'nda 248 köy, 40 mezra, 7 yayla bulunuyordu. Kazanın nüfusu yaklaşık 20.000 idi.

1523 yılında ise Ankara sancağına bağlı “kaza-i Çubuk” ibaresi yer alır.

1530 yılında ise Çubuk kazasında 248 köy, 40 mezra, 7 yayf a bulunmakta ve topkm 3.425 hane (Takriben 17.125 kişi)dir.

1571 yılına gelindiğindeyse kazanın nüfusu artmış, 30.000 olmuştu. 1571 yılında ise Çubuk'ta 199 köy, 34 mezra ve 18 yayla vardı.

Evliya Çelebi 1648 yılında doğudan batıya doğru yaptığı seferi anlatırken; Çubuk ovasını 10 gün boyunca gezdiğini ve burasının 150 akçelik kaza, 7 nahiye ve 70 köyden oluştuğunu belirtmektedir. 1648 yılının kış ayında Hüseyin Gazi tekkesini ve menzilini ziyaret ettikten sonra "Çubukovası"nı gezen Evliya Çelebi, Çubuk için: "azim bazarı durur yüz elf akça kazadır. Ve yedi nahiye ve yetmiş pare köydür ve subaşılıktır" ifadesini kullanmıştır.

1844-1845 yılında Çubuk kazasında 78 köy ve toplam 1.686 hane bulunmaktadır.

1872 yılında kazanın kaymakamı Musa Kazım Efendi’dir. 1882 yılında da Çubuk’da Belediye teşkilatı kurulduğu ve Belediye Reisi’nin İbrahim Ağa olduğu salnamelerden anlaşılmaktadır.1902 yılına gelindiğinde “Çubukabad” kazasının Ankara merkez kazaya bağlı bir nahiye olduğu görülür.

1873-1882-1883-1891-1893-1900-1902 ve 1907 yılları Ankara Vilayet Salnamelerine göre; Çubuk 1873-1903 yılları arasında Ankara Vilayeti'nin Ankara Sancağına bağlı bir kazadır. 1903 yılı itibarı ile Çubukabad 88 köyü ile Ankara Vilayetine bağlı nahiyeye dönüştürülmüştür. 1907-1910 tarihleri arası Ankara merkez kazasına bağlı bir nahiyedir.21 Ekim 1920’de TBMM başkanı Mustafa Kemal Paşa ve bakanlar kurulu imzasıyla tekrar kazaya dönüştürülen Çubukta bulunan Ravlı (Akyurt) ve Sirkeli köyleri nahiye yapılmıştır. 1990 yılında Akyurt Çubuktan ayrılarak ilçeye dönüştürülmüş, 2005 yılında alınan kararla da Ankara Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisinde yer almaya başlamıştır

1872 yılında kazanın kaymakamı Musa Kazım Efendidir. 1882 yılında da Çubuk'da Belediye teşkilatı kurulduğu ve Belediye Reisinin İbrahim Ağa olduğu salnamelerden anlaşılmaktadır. 1902 yılına gelindiğinde "Çubukabad" kazasının Ankara merkez kazaya bağlı bir nahiye olduğu görülür.

1896 yılında Çubuk Rüştiye Mektebi'nin açılışı yapılmıştır. 1900 yılında Çubukabad İbtidai Mektebi inşa edilmiştir. Ankara vilayet salnamelerine göre Çubuk Kasabasında 7 mektep vardır.

Çubuk kasabası, ilk kez 1902 yılında ilçe merkezi yapılmıştır. 1910 yılında yeniden Bucak olmuş ve 1921 yılından bugüne ilçe olarak gelişmiştir. 1907 yılında Ankara’ya bağlı nahiyeye dönüştürülmüştür. 21 Ekim 1920 yılında TBMM başkanı Mustafa Kemal Paşa ve bakanlar kurulu imzasıyla tekrar kazaya dönüştürülen Çubuk’ta bulunan Ravlı (Akyurt ) ve Sirkeli köyleri nahiye yapılmıştır.

28 Kasım 1920 tarihinde Çubuk yeniden Ankara’ya bağlı kaza durumuna gelir ve Ravlı (Akyurt), Sirkeli bucak merkezi olur. Günümüzde ise Sirkeli bucak merkezi ve belde, Esenboğa, Yukarı Çavundur’da belde olmuştur.

Mustafa Kemal Atatürk 1933 yılında; Melikşah köyünde yer alan açık havuz şeklindeki Melikşah Köyü Taş Hamamını, 1935 tarihinde başbakan İsmet İnönü, Ali Çetinkaya, cumhurbaşkanlığı muhafız alayı komutanı binbaşı İsmail Hakkı Tekçe ile yaptığı gezide ilçeyi onurlandırmış ve halkın sıcak sevgisi ile karşılanmıştır. Çarşı merkezinde üzeri kapalı tutulan su kuyusu yanında anı fotoğrafı çektiren Atatürk ve maiyetindeki heyet ile birlikte şimdiki belediye binasının bulunduğu çay bahçesinde dinlenmiş, halk ile sohbet ederek daha sonra Kışlacık Köyü ve Karagölü ziyaret etmişlerdir. Aydos dağı yaylasın da küçükbaş hayvancılığı geliştirmek amacıyla Atatürk’ün emri ile yaylaya mandıra yapılmıştır. Mustafa Kemal Atatürk “Tarih, bir milletin kanını, hakkını ve varlığını hiçbir zaman inkar edemez” diyerek tarihin önemini vurgulamıştır.

1990 yılında Akyurt Çubuktan ayrılarak ilçeye dönüştürülmüş, 2005 yılında alınan kararla da Ankara Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisinde yer almaya başlamıştır.

Ulu Bey, Binari Bey, İskender Bey, Ali Bey gibi tarihi şahsiyetler; Ahi Durak, Gül Dede, Elvan Şeyh, Şah Kalender Veli, Şeyh İvaz, Şeyh Ulvan, Siyami Sultan, Hamdi Sultan, Şeyh Rahman, Şeyh Otamış gibi manevi şahsiyetler yetişmiştir.

This page was moved from wikipedia:tr:Çubuk tarihi. It's edit history can be viewed at Çubuk tarihi/edithistory

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Also on FANDOM

Random Wiki